Sokak lezzetleri Türkiye’nin gerçek mutfak hafızasıdır!
Bir şehrin kokusunu, ritmini, gündelik hayatını en iyi sokak anlatır.
Ama bugün dönüp baktığımda her köşe başında başka bir manzarayla karşılaşıyorum:
Orijinallik geri çekiliyor, hijyen unutuluyor, sunum öne çıkıyor.
Peki biz bu lezzetleri gerçekten yaşatıyor muyuz,
Yoksa sadece satıyor muyuz?
Bu sorunun cevabı, sokaktaki her dumanın içinde saklı…
Eskiden sokak yemeği; hızlı ama samimi, basit ama gelenekçiydi.
Ne yapacağını bilir, haddini aşmazdı.
Bir dürüm, bir köfte, bir simit…
Az malzemeyle çok şey anlatırdı.
Çünkü arkasında bir alışkanlık, bir ustalık, bir tekrar vardı.
Bugün ise sokak lezzetleri başka bir sınavdan geçiyor.
İsimler büyüyor, tabelalar değişiyor, sunumlar şıklaşıyor.
Bunda yanlış olan bir şey yok.
Ama işin ruhu kaçtığında, geriye sadece ambalaj kalıyor…
Şunu kabul edelim:
Sokak lezzeti vitrini sevmez!
Sokak lezzeti sokağın kendisidir.
Ayakta yenir, elde tutulur, aceleyle ama keyifle tüketilir.
Onu fazla süslediğinizde, sokaktan alıp başka bir yere koyduğunuzda,
Bir şey eksilir.
Sorun yenilik değil.
Sorun, yeniliğin geleneği silmesi.
Sorun, “daha çok satar mı” sorusunun
“Doğru mu yapıyorum” sorusunun önüne geçmesi.
Bugün bazı sokak lezzetleri,
Kendi hikâyesini anlatmak yerine
Başka mutfaklara benzemeye çalışıyor.
Oysa bu toprakların sokakları zaten güçlü.
Taklit etmeye değil, hatırlamaya ihtiyacı var.
Ben sokak lezzetlerinin gelişmesine karşı değilim.
Ama şunu savunuyorum:
Yaşatmak başka, pazarlamak başkadır.
Yaşatmak; ustayı korur, tarifi bozmadan geliştirir,
Porsiyonu büyütmez ama lezzeti büyütür.
Pazarlamak ise çoğu zaman hız ister, görsel ister, kolay yol ister…
Sokak lezzetleri bugün bir yol ayrımında.
Ya kimliğini koruyarak büyüyecek
Ya da kimliğini kaybederek çoğalacak.
Tercih bizim.
Hem esnafın, hem tüketicinin, hem de bu kültürü yazan, çizen, anlatan herkesin…
Unutmayalım:
Bir şehrin sokak lezzetleri kaybolursa,
O şehir biraz sessizleşir.
Kokusu azalır, hafızası zayıflar.
Ben bu sessizliği istemiyorum.
Bu yüzden soruyu tekrar soruyorum:
Sokak lezzetlerini yaşatacak mıyız,
Yoksa sadece satacak mıyız?
Cevap, bir sonraki lokmada gizli.
Her lokma bir seçimdir; doğru seçin!
Sağlıkla, mutlulukla, afiyetle…
Akademisyen Şef Mevlüt ÖLMEZ
